Orman izinleri süreçlerinde, faaliyetlerin çevreye olası etkilerini değerlendirmek amacıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) mevzuatı uygulanmaktadır. Ormanlık alanlarda yapılacak her türlü madencilik, enerji üretimi veya altyapı faaliyetleri öncesinde ÇED mevzuatına uygunluk aranır. Bu kapsamda, sıkça karşılaşılan üç temel durum hakkında bilgi aşağıda yer almaktadır:
1️⃣ ÇED Olumlu Kararı
Faaliyet, ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 listesinde yer alıyorsa, ÇED sürecine tabidir. Bu faaliyetler için ÇED Raporu hazırlanarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan “ÇED Olumlu” kararı alınmadıkça proje uygulanamaz.
Örneğin: Büyük ölçekli maden ocakları, baraj inşaatları, büyük enerji üretim tesisleri gibi faaliyetler ÇED gereklidir.
2️⃣ ÇED Gerekli Değildir Kararı
Faaliyet, ÇED Yönetmeliği’nin Ek-2 listesinde yer alıyorsa, proje için öncelikle “ÇED Ön İnceleme Başvurusu” yapılır. İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri tarafından yürütülen süreç sonunda, faaliyet çevresel etkileri açısından incelenir ve proje için “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilebilir. Bu karar alındığında ÇED raporu hazırlamaya gerek kalmaz.
Örneğin: Daha küçük ölçekli maden ocakları, belirli kapasite altındaki enerji santralleri gibi faaliyetler bu kapsama girebilir.
3️⃣ ÇED Muafiyeti
Bazı faaliyetler ÇED Yönetmeliği’nin kapsamı dışında kalmakta veya açıkça yönetmelik gereği muaf tutulmaktadır. Bu durum genellikle tarımsal faaliyetler, küçük ölçekli bakım-onarım işleri, proje kapasitesi çok düşük olan uygulamalar için geçerlidir. “ÇED Muafiyeti” ifadesi, yönetmelikte sayılan kriterlere göre faaliyetin ÇED’e tabi olmadığını gösterir.
Örneğin: Tarımsal sulama kanallarının bakımı, orman yangınları sonrası ağaçlandırma faaliyetleri gibi durumlar ÇED muafiyeti kapsamında olabilir.
4️⃣ ÇED Kapsam Dışı
Faaliyet, ÇED Yönetmeliği önce başlamışsa, yönetmelikte tanımlanan faaliyet türlerinden değilse, ÇED kapsam dışı kabul edilir. Bu durumda da ayrıca bir ÇED kararı alınmasına gerek yoktur. Ancak ilgili idareden projenin ÇED kapsam dışı olduğuna dair resmi yazı istenebilir.
Örneğin: Orman kadastrosu çalışmaları, küçük çaplı ölçüm sondajları gibi faaliyetler ÇED kapsam dışı olabilir.
Orman İzinleri Açısından Önemli Bilgi
Orman Kanunu’na tabi sahalarda faaliyet yürütmek için öncelikle ÇED Yönetmeliği hükümlerine uygunluk sağlanması zorunludur. Orman Genel Müdürlüğü, orman izni başvurularında mutlaka “ÇED Olumlu”, “ÇED Gerekli Değildir” veya “ÇED Kapsam Dışı” karar belgelerinin sunulmasını talep etmektedir. Bu nedenle, faaliyetiniz başlamadan önce ÇED durumunu mutlaka resmileştirmeniz gerekir.
